Tien jaar DPCG: een voorbeeld voor andere landen

9 november 2021

Dit jaar viert de Dutch Pancreatic Cancer Group (DPCG, onderdeel van het Deltaplan Alvleesklierkanker) haar tiende verjaardag. In 2011 zochten een aantal pancreaschirurgen elkaar op. Het was hoog tijd om de pancreaschirurgie meer te centraliseren. Wat is er sindsdien gebeurd? We gaan in gesprek met bestuurslid prof. dr. Quintus Molenaar over de samenwerking, concrete resultaten en natuurlijk de toekomst.

Quintus is lever- en pancreaschirurg bij het Regionaal Academisch Kankercentrum Utrecht (RAKU), een regionale samenwerking waarbij de chirurgen uit het UMC Utrecht en het St. Antonius Ziekenhuis gezamenlijk alle lever- en alvleesklieroperaties op één plek opereren. Daarnaast is hij betrokken bij de PACAP-stuurgroep. En hij is een van de oprichters van de DPCG. “De noodzaak om meer samen onderzoek te doen, samen te werken, van elkaar te leren, was echt groot. We wilden (en willen) de gemeenschappelijke diagnostiek en behandeling verbeteren. Zowel voor de overleving als voor de kwaliteit van leven voor alvleesklierkankerpatiënten.”

‘We maken internationaal indruk’

Het afgelopen decennium is de DPCG flink gegroeid naar een landelijke, multidisciplinaire werkgroep van niet alleen chirurgen, maar ook maag-darm-lever-artsen, oncologen, radiologen, radiotherapeuten, pathologen, diëtisten en verpleegkundig specialisten. Met als vervolgstap de vorming van het Deltaplan, waarbij ook de Maag Lever Darm Stichting en Patiëntenplatform Living With Hope aanhaakten. “De kracht is de samenwerking; we doen het op landelijk niveau echt samen en gunnen iedereen z’n plekje. Dat is uniek in de wereld; we zitten hier in Nederland dicht genoeg bij elkaar, onze ego’s zijn precies mild genoeg dat we ieder zijn plekje gunnen. Daarbij merken we ook dat de Nederlandse historie van samenwerken, het met elkaar doen, toevoegt. Dat alles maakt het een ideale combinatie, een voorbeeld in de wereld. Als we op een congres met de hele club aan komen, is dat indrukwekkend, dat is mooi om te zien. Een combinatie van goed onderzoek en eenheid! En we kunnen zoveel meer met die slagkracht.”

‘Een halvering van de kans op overlijden, dat is echt gigantisch’

Slagkracht, want samen kan je meer dan alleen. Ter illustratie het aantal uitgevoerde Whipple operaties aan de alvleesklier: de Whipple operatie wordt uitgevoerd als de tumor in de ‘kop’ van de alvleesklier of bij de papil van Vater zit. Tijdens de operatie wordt de kop van de alvleesklier verwijderd, samen met de galblaas, de twaalfvingerige darm, een deel van de galwegen en soms ook een deel van de maag. Het is een ingrijpende operatie, die voor het eerst beschreven werd door professor Whipple in de Verenigde Staten in 1935. De DPCG centra samen doen inmiddels 700 à 800 Whipple operaties per jaar. Indrukwekkende aantallen, maar wat levert dat dan concreet op voor de patiënt? “De zorg is door die centralisatie echt verbeterd. Zo hebben we mooie studies kunnen doen die in de wereld echt impact hebben. Een goed voorbeeld is de PORSCH-trial. Door die studie hebben we de kans op overlijden bij een Whipple-operatie kunnen halveren. Dat is echt gigantisch. Die studie konden we alleen uitvoeren omdat alle centra in Nederland meewerkten.”

‘Goede zorg én studies, daarin lopen we voorop’

Robotchirurgie is een ander goed voorbeeld om de kracht van de samenwerking te zien. Quintus startte hiermee met zijn groep in Utrecht in 2016, na het te hebben geleerd in Pittsburgh. Zeker bij de complexe verbindingen bij een pancreasoperatie is een robot heel goed om in te zetten. “Het is heel belangrijk om deze kennis te verspreiden daarom worden centra in heel Europa getraind, waaronder natuurlijk alle DPCG centra. Juist op die combinatie van kennis delen, nieuwe technieken én kwalitatief uitstekende studies loopt Nederland voorop in de wereld. We implementeren niet zomaar een nieuwe behandeling, maar willen eerst weten of het echt onze doelen behaalt, het gaat heel zorgvuldig.”

‘PACAP zorgt voor meer efficiënt onderzoek’

Naast dat er in Nederland veel studies worden gedaan, wordt er ook gekeken naar mogelijkheden om studies meer efficiënt te laten verlopen. Met name door middel van het PACAP-project, het basis project van het Deltaplan Alvleesklierkanker. “Binnen de PACAP-stuurgroep denk ik mee, met specialisten uit het gehele land, over hoe we door middel van continue weefsel- en dataverzameling meer efficiënt onderzoek kunnen doen. Bovendien is onderzoek op deze manier minder belastend voor de patiënt, doordat data op een plek verzameld worden voor veelvuldig gebruik. Door de financiering van het PACAP-project door het Deltaplan Alvleesklierkanker, kunnen we structureel meer onderzoek gaan doen om een betere behandeling en kwaliteit van leven voor patiënten mogelijk te maken.”

Het Deltaplan Alvleesklierkanker bevordert samen met de DPCG de samenwerking op het gebied van alvleesklierkanker in Nederland. Help je mee?

Steun het Deltaplan Alvleesklierkanker

Meer nieuws van artsen/onderzoekers

App halveert overlijdenskans na operatie alvleesklier

Mensen met alvleesklierkanker hebben na het operatief verwijderen van de alvleesklier aanzienlijk minder kans op ernstige problemen of overlijden, wanneer zorgverleners een app gebruiken om de patiënt te monitoren. Dat blijkt uit een landelijk onderzoek van de 16 Nederlandse ziekenhuizen waar alvleesklieroperaties plaatsvinden. Op vrijdag 29 april verschenen de resultaten van deze studie in het gerenommeerde wetenschappelijk tijdschrift The Lancet.

29 april 2022

Vaker opereren bij lokaal gevorderde alvleesklierkanker: landelijk trainingsprogramma

Twee derde van de patiënten met alvleesklierkanker zonder uitzaaiingen kan niet worden geopereerd vanwege lokale doorgroei in belangrijke bloedvaten. Bij veel internationale expertisecentra wordt echter langer voorbehandeld met chemotherapie (en bestraling) en vervolgens vaker geopereerd dan in Nederland. Thomas Stoop, arts-onderzoeker, werkt aan de implementatie van deze internationale methodes in Nederland, om zo de kans op langere overleving te vergroten. Dit PREOPANC-4 onderzoek is mede mogelijk gemaakt door het Deltaplan Alvleesklierkanker.

24 maart 2022

Hoopvolle toekomst voor precisiebestraling

Radiotherapie is niet een standaard onderdeel van de behandeling van lokaal gevorderd alvleesklierkanker. Nog niet, volgens dr. Anna Bruynzeel, radiotherapeut-oncoloog en arts-onderzoeker drs. Deesje Doppenberg, beiden werkzaam in het Amsterdam UMC, locatie VUmc. Zij zijn overtuigd door de vele mogelijkheden van met name precisiebestraling. En ze zien daardoor een toekomst waarin radiotherapie veel kan bijdragen aan de bestrijding van alvleesklierkanker.

25 augustus 2021

Doneer